Esma AKYÜZ -AB ve URGE Proje Yöneticisi

Küresel rekabetin hizla yükselen sektörleri arasinda yer alan is ve insaat makineleri, insan ihtiyaçlarini kolaylastiran ve hizlandiran ürünleriyle öne çikiyor. Yerli ve milli makine üreticilerinin artisi önlenemeyen hiperrekabet dönemini yakalamasi, ülke ekonomisi için son derece önemli. Ülkelerin dis borç açiginin kapatilmasinin yolu üretmek ve yerli ürünlerini dünyaya satmaktir. Dolayisiyla ihracat yapamayan yani ürünlerini dis pazarlara kabul edilecek standartlarda üretemeyen bir sanayinin, dünya rekabetine ayak uydurmasi kolay olmayacaktir. Hal böyleyken, sanayi de rekabetin yolu ihracattan geçer diyoruz.

2012’de 900 bin adet is makinesi satildi
Bir ülkenin ekonomik ve sosyal yönden kalkinmisligi, sahip oldugu is makinalarinin sayi ve niteligine bakilarak yorumlanabilir. Dünyada is ve insaat makinalari sektöründe 2012 yilinda satilan is makinasi miktari yaklasik 900.000 adet olup, bunun %31’i Çin, %23’ü Avrupa, %17’si Kuzey Amerika, %7’si Japonya, %6’si Hindistan ve %16’si da diger ülkelerde gerçeklesmistir.

2016 yilinda 142 milyar dolar olarak gerçeklesen toplam Türkiye ihracatindan makine sektörü %9,5 pay almistir. Makine ve Aksamlari, Türkiye’nin ihracatinda motorlu kara tasitlarindan sonra ikinci siradaki sektördür. Küresel ölçekte rekabetçi olan Türk makineleri, 200 ülkede kullanilmaktadir  ve bu sektörde Türkiye, Avrupa’nin 6. büyük makine imalatçisidir.

Makine sektör toplamindan 2017 yili Ocak basi-Subat sonu itibari ile 2 milyar dolar ihracat yapilmistir. Türkiye’den en fazla makine ihracati yapilan ilk 10 ülke sirasiyla Almanya, ABD, Italya, Ingiltere, Iran, Fransa, Romanya, Ispanya, Cezayir ve Polonya’dir. Türkiye’nin makine ihracatinda ortalama birim fiyat 2017 Subat ayinda 5,7 dolar/kg’dir. 2006 yilinda 6,5 milyar dolar olan Türkiye’nin makine sektör tamaminda ihracati, 2016 yilinda 13,4 milyar dolara ulasmistir.

2020 için 248,1 milyar dolarlik tahmin
Is ve insaat makinalari pazarinin küresel çapta 2014-2020 arasindaki yillik birlesik büyüme oraninin, yaygin olarak %7,7 olacagi tahmin edilmektedir. Gelismis ülkelerde is ve insaat makinalari sektör pazarinin tetikleyicisi olarak; akilli konutlarin insasina duyulan talep ve konut ve diger binalarin yenilenmesine duyulan gereksinim gösterilmektedir. Gelismekte olan ülkelerdeki güçlü insaat alanindaki faaliyetler is ve insaat makinalarina olan talebi artirmaktadir. Örnegin Güney Amerika ve Asya-Pasifik pazarlarinda en güçlü talep agir is makinalarinadir. Tüm bu egilimler sonucunda küresel ölçekte sektörde 2020 yilindaki tahmin edilen büyüme miktarinin adet olarak 1,2 milyon birimi geçecegi, pazar büyüklügünün de 248,1 milyar dolar olacagi öngörülmektedir.

2002-2017 yillari arasinda gerçeklesen is ve insaat makinalari sektör ürünleri ihracat egilimleri esas alinirsa en fazla büyümenin sirasiyla loderlerde (yükleyici), vinçlerde, ekskavatörlerde ve yedek parçalarinda olacagi tahmin edilmektedir.

2023 hedefi: 10 milyar dolar ihracat
Is ve insaat makinalari ve ekipmanlari sektörü Çin ve Hindistan’dan sonra pazar büyüklügü bakimindan dünyanin en hizli büyüyen 3. ülkesi unvanina sahip Türkiye, 2023 yilina kadar ticaret hacmini 30 milyar dolara, ihracatini ise 10 milyar dolara çikarmayi hedefliyor. 127 ülkeye ihracat yapilan sektörde 240 bin kisiye istihdam saglaniyor. Bu güçlü sektörü dünya pazarinda marka haline getirmek ve katma degeri yüksek ürünler üreten bir Türkiye için önce kendi Kamu kurum ve belediyelerimizin yerli ve milli markalarimizi kullanmalari, yurtdisi alicilarina önemli bir ürün referansi olmaktadir.

URGE Projeleri firmalari gelistiriyor
OSTIM Is ve Insaat Makineleri Kümelenmesi (ISIM), üyelerinin dünya pazarinda daha rekabetçi olmalarini hedefleyerek,  2011 yilindan bu yana gerçeklestirmekte oldugumuz ihracati artirmaya yönelik Ekonomi Bakanligi destekli Uluslararasi Rekabetçiligin Gelistirilmesi (URGE) projelerini proaktif sekilde yürütmektedir.

URGE projeleri 2011 yilindan bu yana 67 firmaya toplam 3 milyon 520 bin dolar bütçe ile ihtiyaç analizleri, egitimler, danismanlik programlari, 4 kitada yurtdisi pazar ziyaretleri ve ikili is görüsmeleri, küme-firma tanitim faaliyetleri kapsaminda çesitli kapasite gelistirici programlar gerçeklestirilmistir. Ilk iki proje sonunda, firmalarin ihracatlarinda %121, cirolarinda ise %97 ve ihracat pazar sayilarinda %94’lük bir artis gözlenmistir.

Yurtdisi bütçeli projeler ayaginda, kümelenme bünyesinde 3 adet Avrupa Birligi Projesi yürütülmüstür. ISIM’in devam eden Clustem isimli AB COSME Projesi Küme Mükemmeliyeti Programi kapsaminda Ingiltere, Ispanya ve Italya ile konsorsiyum halinde; Türkiye’den ISIM’in lideri oldugu kiyaslama analizleri, egitimler, Avrupa’da en basarili kümelere ziyaretler ve sektör analizleri gerçeklestirilmektedir. ISIM, Clustem kapsaminda Avrupa Komisyonunca Bronz Marka kazanmistir.

***Kaynaklar:*Off-Highway Research (2014), The Yellow Table (2015), Construction Equipment, IBEF (2015), KHL Group (2016), ISIM-Is ve Insaat Makinelerine Özel Sektör ve Ihtiyaç Analizi (2016), Türkiye Ihracatçilar Meclisi (2017), TÜIK, 2017, Makine Ihracatçilari Birligi (MAIB)